Γεωμετρικές κατασκευές – Συγκεντρωτικό

Αλληλεπιδραστικές κατασκευές με σύρσιμο σημείων & μικρές επεξηγήσεις. Μία κατασκευή ανά σελίδα.

Αριστοτέλης Ζησίμου – 2025 Λογότυπο φυσικής

1. Μεσοκάθετος ευθύγραμμου τμήματος

Σύρε τα A και B. Οι δύο κύκλοι με κοινή ακτίνα τέμνονται και η ευθεία από τα σημεία τομής είναι η μεσοκάθετος του AB.

Ιδέα της κατασκευής

Παίρνουμε κύκλους ίσης ακτίνας με κέντρα A και B. Τα σημεία τομής τους είναι ισαπέχοντα από A και B, άρα η ευθεία που τα ενώνει είναι η μεσοκάθετος του AB.

Μεσοκάθετος τμήματος AB – Σύρε τα σημεία A, B A B M μεσοκάθετος

2. Κάθετη σε δοσμένη ευθεία από σημείο

Δίνεται η ευθεία (d) και ένα σημείο P. Κατασκευάζουμε την κάθετη από το P στη (d) και το ίχνος H.

Ιδέα της κατασκευής

Θέλουμε από σημείο P να φέρουμε κάθετη σε δοσμένη ευθεία (d). Στην κλασική κατασκευή, δουλεύουμε με τόξα που δίνουν δύο σημεία πάνω στην (d) και μετά μεσοκάθετο.

Κάθετη σε ευθεία (d) από σημείο P – Σύρε το P A B P H (d)

3. Παράλληλη σε δοσμένη ευθεία από σημείο

Δίνεται η ευθεία (d) και σημείο P εκτός αυτής. Κατασκευάζουμε την ευθεία από το P παράλληλη στην (d).

Ιδέα της κατασκευής

Στο σχολικό χρησιμοποιούμε γωνιομετρική μεταφορά: «μεταφέρουμε» τη γωνία που σχηματίζει η (d) με μια βοηθητική ευθεία, ώστε να δημιουργήσουμε ίση γωνία στο P.

Παράλληλη σε ευθεία (d) από σημείο P – Σύρε το P A B P (d)

4. Διχοτόμος γωνίας

Σύρε τα B και C. Από την κορυφή A κατασκευάζουμε διχοτόμο της γωνίας ∠BAC με κύκλους όπως στο σχολικό.

Ιδέα της κατασκευής

Από την κορυφή A χαράζουμε κύκλο που τέμνει τα σκέλη στα E και F. Με κέντρα E, F και ίσες ακτίνες, οι κύκλοι τέμνονται στο G. Η ευθεία AG είναι η διχοτόμος της γωνίας.

Διχοτόμος γωνίας ∠BAC – Σύρε τα B, C A B C E F G

5. Διαίρεση δοσμένου τμήματος σε n ίσα μέρη

Θέλουμε να χωρίσουμε το AB σε n ίσα μέρη με κανόνα & διαβήτη, χρησιμοποιώντας παράλληλες ευθείες.

Ρύθμιση n

Σύρε το B (οριζόντια) και άλλαξε το πλήθος n. Οι παράλληλες τέμνουν το AB σε n ίσα κομμάτια.

n = 3

Διαίρεση του AB σε n ίσα μέρη – Σύρε το B, άλλαξε το n A B

6. Εγγεγραμμένος κύκλος τριγώνου

Σύρε τις κορυφές A, B, C. Οι διχοτόμοι των γωνιών τέμνονται στο I (εγκέντρο) και ο κύκλος με κέντρο I εφαπτέται στις πλευρές.

Ιδέα της κατασκευής

Οι διχοτόμοι των γωνιών του τριγώνου τέμνονται σε ένα σημείο I. Το I είναι το κέντρο του εγγεγραμμένου κύκλου.

Εγγεγραμμένος κύκλος – Σύρε τις κορυφές A, B, C I A B C

7. Τρίγωνο με κορυφές που σύρονται – κέντρα & κύκλοι

Σύρε τις κορυφές A, B, C. Με τα κουμπιά εμφανίζεις/κρύβεις διαμέσους, ύψη, διχοτόμους, μεσοκάθετους, κέντρα (G,H,I,O), εγγεγραμμένο & περιγεγραμμένο κύκλο και την ευθεία Euler.

Επιλογές εμφάνισης

Τρίγωνο με κέντρα – Σύρε τις κορυφές A, B, C G H I O A B C

8. Πυθαγόρειο Θεώρημα – δυναμικό ορθογώνιο τρίγωνο

Σύρε το B (οριζόντια) και το Γ (κατακόρυφα). Το τρίγωνο AΒΓ είναι πάντα ορθογώνιο στο A. Τα τετράγωνα βρίσκονται έξω από το τρίγωνο. Με το κουμπί τα εμφανίζεις/κρύβεις.

Πυθαγόρειο στην πράξη

Δες πώς μεταβάλλονται τα εμβαδά των τετραγώνων στα σκέλη (a², b²) και στην υποτείνουσα (c²).

Πυθαγόρειο Θεώρημα – Σύρε το B (δεξιά–αριστερά) και το Γ (πάνω–κάτω) a b c A B Γ

9. Μέση ανάλογος – 4 στάδια

Δίνονται AC = a και CB = b στο ίδιο ευθύγραμμο τμήμα. Κατασκευάζουμε CD = x, ώστε a:x = x:b (CD² = a·b), με ημικύκλιο και ύψος προς την υποτείνουσα.

Στάδιο

Στάδιο 1 – Ανάλυση

Θεωρούμε AC = a, CB = b. Αν CD είναι μέση ανάλογος, τότε a : CD = CD : b, άρα CD² = a·b.

Μέση ανάλογος – Σύρε τα B, C πάνω στην AB A B C D a = AC b = CB x = CD 90°

10. Χρυσή τομή – 4 στάδια

Δίνεται το τμήμα AB. Στόχος: σημείο S ώστε AB/AS = AS/SB = φ. Στάδια: 1. Ανάλυση · 2. Απόδειξη · 3. Κατασκευή · 4. Διερεύνηση (σύρε το B).

Στάδιο

Στάδιο 1 – Ανάλυση

Δίνεται το AB, θέλουμε σημείο S ώστε AB/AS = AS/SB. Θέτουμε AS = x, SB = AB−x και προκύπτει εξίσωση x² = AB·(AB−x).

Χρυσή τομή τμήματος AB – Σύρε το B οριζόντια A B C D S 90°

11. Σπείρα του Θεοδώρου – οι ρίζες √2, √3, …

Ξεκινάμε από ένα τετράγωνο πλευράς 1. Κάθε νέο ορθογώνιο τρίγωνο έχει κάθετες πλευρές 1 και √n, με υποτείνουσα √(n+1): έτσι χτίζεται η σπείρα του Θεοδώρου.

Πλήθος τριγώνων

Διάλεξε πόσα διαδοχικά τρίγωνα θες να φαίνονται στη σπείρα.

Τρίγωνα: 7

Σπείρα Θεοδώρου – Σύρε το slider για περισσότερα τρίγωνα